Het nieuwe GLB, ecoregelingen en een puntensysteem?

Het nieuwe GLB gaat vanaf 2023 toekomstbestendige landbouw sterker belonen. Eén van de ideeën is om dat te doen via ecoregelingen en een puntensysteem. Agrariërs die op hun bedrijf ruimte maken voor houtopstanden of ecologische slootranden bijvoorbeeld, kunnen daarvoor een vergoeding krijgen.

We hebben in Nederland grote uitdagingen op het gebied van milieu, klimaat en natuur. Het nieuwe GLB verandert mee en richt zich op die uitdagingen. Het puntensysteem is een voorbeeld van een prestatiegerichte betaling, die eraan bijdraagt dat we de gestelde doelen gaan halen.

Hoe zou dat precies werken?

Hoe bepalen we wat wel en wat geen punten oplevert?

En hoe implementeer je dit zo eenvoudig mogelijk op je bedrijf?

Hoe regel je de controle in?

Is het een goed idee?

Dat bespreken we in een Webinar op 22 september om 15.30 uur. Je kunt je hier via de link opgeven of op de website Toekomst GLB. Je kan in het Webinar heel eenvoudig vragen stellen of opmerkingen maken en daar zullen de gasten uitgebreid de tijd voor nemen. Vragen waar we niet aan toekomen zullen in een later stadium worden beantwoord.

Wie zijn de gasten?

  • Aard Mulders is beleidsadviseur bij het Ministerie van LNV en lid van het team dat het Nationaal Strategisch Plan opstelt.
  • Ben Haarman is portefeuillehouder Natuur- en Landschapsontwikkeling bij LTO Nederland.
  • Alex Datema is voorzitter van BoerenNatuur, de organisatie onder wiens paraplu een groot deel van de GLB pilots wordt uitgevoerd.
  • Het gesprek wordt geleid door Jessica van Spengen.

Voor wie is dit interessant?

  • Voor boeren die zich graag tijdig voorbereiden op het nieuwe GLB.
  • Voor boeren op zoek naar kansen om hun bedrijf te verduurzamen.
  • Sectorvertegenwoordigers en andere belanghebbenden die een mening willen vormen.
  • Organisaties die op zoek zijn naar manieren om ons voedselsysteem te verduurzamen en de landbouw te helpen in de transitie naar een meer klimaatvriendelijke kringlooplandbouw in een biodivers boerenlandschap.

Voor eventuele vragen kun je terecht bij: Jantina Wiersma: j.wiersma@fryslan.frl of via 0611317577

Kening spreekt Grondrede uit

-Pleidooi voor een gezonde bodem-

Prinsjesdag begon vanochtend al vroeg in Leons, Fryslân. Bij zonsopgang spraken Peter Oosterhof, Drentse boer op Friese grond en Welmoed Deinum, boerin uit Sondel, de Grondrede uit. Ze duidden aan wat er aan de hand is met ‘die grûn, le sol, the soil, turang’ en leggen uit wat voor magisch spel zich onder onze voeten afspeelt. “Het is een prachtig organisme. Maar we gaan er te ruig mee om.”

Na een ochtendwandeling met adembenemend mooi uitzicht over de mistige Lionspolder, geeft Kening middels een tekst van Tjeerd Bisschof en Marcia de Graaff de aarde een stem. Trompet, didgeridoo, dans en spel duiden het gevoel dat bodem zo langzamerhand moet hebben: dat van een vergeten geliefde.

De oproep is helder: laten we samen goed voor de bodem te zorgen, en daarmee voor het fundament van ons bestaan. De boeren delen hun eigen ervaring: “Op school leerde ik ingrijpen, maar niet begrijpen. Ik leerde toe te voegen… terwijl het weglaten zo veel meer brengt. Ik ben gestopt monoculturen te zaaien. Ik strooi geen kunstmest meer. Ik plant weer eens een boom. Ik laat de koeien in de wei. Ik zie de vooruitgang van de grond. Die blijkt vergevingsgezind te zijn. Er is nu zoiets moois gaande.”

De Grondrede is initiatief van Kening, een organisatie die werkt aan het versterken van de biodiversiteit in ons cultuurlandschap. Alle activiteiten hebben een stevig wetenschappelijk fundament, een culturele component en een innoverend karakter. Doel is gezamenlijk – wetenschappers, boeren, iedereen die gebruik maakt van de bodem – een transitie in gang te zetten.

Startnotitie voor landbouwagenda vastgesteld

Gedeputeerde Staten van Fryslân hebben de startnotitie voor de landbouwagenda vastgesteld. In deze notitie staat beschreven wat de kaders zijn voor de agenda. In het bestuursakkoord is afgesproken dat PS samen met de stakeholders een landbouwagenda opstellen. Daarin wordt bepaald wie, wat, wanneer doet om gezamenlijke doelen te halen. Ook wordt bekeken welke knelpunten er zijn en hoe die mogelijk weggenomen kunnen worden.

Het provinciale beleid zelf is al eerder vastgesteld. Dit is gericht op stimulering van de transitie naar een natuurvriendelijke landbouw, waarbij de exportwaarde van de gehele agrifood-sector minimaal gelijk blijft. GS willen boeren een langjarig perspectief bieden en bewegingsruimte om op eigen wijze de gezamenlijke doelen te halen.

Provinciale Staten besluiten op 25 november over de startnotitie. Daarna bericht de provinsje Fryslân zsm over het vervolgtraject met de stakeholders. De startnotitie vindt u op de website van de provincie onder het kopje ‘landbouwagenda’. Het bestaande beleid vindt u onder ‘landbouwbeleid’. Hieronder staan de directe links naar de betreffende informatie

https://www.fryslan.frl/beleidsthemas/landbouwagenda_44463/

https://www.fryslan.frl/beleidsthemas/landbouwbeleid_41321/

 

Demonstratie machines voor minimale bodembewerking

Benieuwd naar machines die op minimale diepte een gewas of groenbemester effectief kunnen doden om zo snel mogelijk te komen tot een schoon zaai- of plantbed? Kom dan op donderdagmiddag 17 september naar onze demonstratie ‘Machines voor minimale bodembewerking’.

De demonstratie is bij SPNA Kollumerwaard, Hooge Zuidwal 1 in Munnekezijl.

De demonstratiemiddag wordt georganiseerd vanuit de projecten Spaarbodem en Perceelemissie, in nauwe samenwerking met Sander Bernaerts van de NKG-groep Fryslân en Groningen. Er zijn in totaal zevenmachines te zien. Het gaat om werktuigen die op minimale diepte een gewas of groenbemester effectief kunnen doden, waardoor in korte tijd een schoon zaai- of plantbed beschikbaar komt. Daarmee wordt ingespeeld op de behoefte om groenbemesters tot het voorjaar te laten staan en pas dan te bewerken.

Frezen en machines die volvelds afsnijden
De machines zijn onder te verdelen in twee categorieën, namelijk ‘nieuwe’ frezen én machines die tot doel hebben om oppervlakkig en over de volle breedte goed af te snijden. Bij de frezen worden twee overtopfrezen getoond en twee frezen die egaal en goed afsnijden. Een overtopfrees (draairichting tegengesteld) is agressiever en werkt gewasresten goed in. Een frees die goed afsnijdt snijdt de resten over de volle breedte af waardoor de doding effectiever is. De volgende machines aan u gedemonstreerd: Struik overtopfrees, Celli overtopfrees, Celli biofrees, Frees ‘Geohobbel’, EuM vibrocat cultivator, Treffler TGA cultivator en de Lemken Koralin cultivator.

Toelichting op twee proeven
Naast de machinedemo krijgt u een toelichting op twee proeven die vanuit Spaarbodem en Perceelemissie bij SPNA worden uitgevoerd. Het gaat daarbij om een onderzoek naar het effect van herbiciden op de groei van groenbemesters én een proef waarbij afspoeling tot een minimum wordt beperkt.

Drie starttijden
U kunt zich voor de demomiddag aanmelden en daarbij kiezen uit één van de volgende starttijden: 12.00 uur, 14.00 uur of 16.00 uur. We houden zoveel mogelijk rekening met uw voorkeur, maar bij een gering aantal aanmeldingen kán het zijn dat een starttijd komtte vervallen en wordt u bij een
andere starttijd ingedeeld. Bij slecht weer wordt de demo één week opgeschoven naar donderdag 24 september.

Wilt u erbij zijn?
Meld u dan aan! Aanmelding vooraf is in verband met de coronarichtlijnen van het RIVM verplicht.
Het heeft om die reden geen zin om onaangekondigd af te reizen naar Munnekezijl. Stuur vóór dinsdag 15 september een e-mail met uw aanmelding met voorkeurstijdstip naar adjong@ltonoord.nl. U ontvangt een bevestiging van uw aanmelding. Heeft u vragen? Bel dan met Ankie de Jong, tel. 06-20410830.

Bodemverdichting

18 Augustus jl. werd de demo in het kader van de Bodemverdichting in Nijeberkoop, bij Wilfred Brouwer, druk bezocht. In totaal kwamen er zo’n 35 boeren op de bijeenkomst af. De demo werd gehouden als onderdeel van het project ‘Bodemverdichting Fryslân’, waarvan LTO aanjager is.

Er is een video gemaakt in samenwerking met het Nordwin College, de video van deze themamiddag kunt u hieronder bekijken.

https://vimeo.com/nordwincollege/review/455812097/420a6d623f

Meer informatie over deze demobijeenkomst klikt u hier.

 

 

Samenwerking op communicatievlak omtrent natuurinclusieve landbouw in Fryslân

Vandaag, 7 sept, hebben de 7 agrarische collectieven in Fryslân, tezamen verenigd in Kollektiven Beried Fryslân (KBF), een A1 poster uitgereikt gekregen van Living Lab Fryslân natuurinclusieve landbouw (LLF) in Akkrum. Op de poster staat met foto’s van boeren uit Fryslân + tekst en uitleg aangegeven welke vormen van natuurinclusieve landbouw er zijn voor een melkveehouder. Daarnaast worden boeren (online) uitgenodigd om een natuurinclusieve test te doen.

Poster
Living Lab Fryslân denkt agrariërs op deze overzichtelijke wijze, kort en krachtig van kennis te voorzien en te inspireren om (nog meer) stappen richting natuurinclusieve landbouw te zetten.

Test & Kennisbehoefte
De boeren worden op de poster uitgenodigd om een test Natuurinclusieve landbouw te doen op http://www.livinglabfryslan.frl/poster/ De uitkomsten hiervan bieden de boer een overzicht van zijn mate van natuurinclusiviteit. De resultaten uit alle testen die gemaakt zijn bieden Living Lab inzage in de mate van natuurinclusiviteit van de boeren uit de gehele provincie. Waar is men wel en waar is men minder actief mee? Het is een soort van 0-meting.

Tenslotte kunnen de boeren aangeven aan welke kennis zij behoefte hebben. LLF gaat hier kennisbijeenkomsten voor organiseren, wederom in samenwerking met de overige agrarische partijen in Fryslân.

Samenwerking
De diverse onderwerpen, foto’s, teksten, etc. zijn tot stand gekomen in samenwerking met tal van partijen in de provincie, denk aan: de 7 agrarische collectieven, Kollektivenberied Fryslân, Hogeschool van Hall Larenstein, Nordwin, provinsje Fryslân, it Fryske Gea, Wetterskip Fryslân en een aantal boeren.

Samenwerking KBF – LLF: De agrarische collectieven spelen graag een rol in de verspreiding van de kennis en informatie die wordt opgedaan in de projecten van Living Lab. Andersom kunnen de collectieven richting LLF aangeven waar nog behoefte aan is. De collectieven zijn voor LLF erg belangrijk omdat er veel kennis zit en qua uitvoering hebben zij nauwe contacten met de boeren.

Sybe van der Schaar, secretaris Kollektivenberied Fryslân geeft aan: ‘Wij zijn blij met de totstandkoming van de poster. Deze uiting geeft concreet aan wat het containerbegrip Natuurinclusieve landbouw inhoudt. Door middel van concrete voorbeelden wordt duidelijk wat wij hier  onder verstaan. het laat zien dat er talrijke manieren zijn om natuur en landbouw te combineren. Heel veel boeren zullen daarin herkennen dat zij, wellicht onbewust, al invulling geven aan sommige voorbeelden. De hoop is dat dit hen motiveert om nog meer stappen te zetten. De poster biedt onze boeren snel en herkenbaar een compleet overzicht. Hier is behoefte aan; man en paard benoemen, duidelijkheid creëren’.

Carla Boonstra, communicatieadviseur van Living Lab Fryslân: ‘Nu al onze bijeenkomsten voor boeren niet door konden gaan wegens Corona, hebben we nagedacht in welke vorm we dan boeren kunnen bereiken. Daaruit is dit communicatieconcept tot stand gekomen. We zijn er content mee dat de collectieven mede zorg dragen voor de verspreiding, zowel offline als online en dat de poster zoveel draagvlak heeft bij tal van partijen in Fryslân en dat ze hebben meegeholpen aan de totstandkoming ervan. Daarnaast merken we nu ook al veel interesse van buiten Fryslân. Met deze uiting konden we wel eens een veel grotere verandering in de mindset van boeren weten te bereiken, dan alle praatsessies die georganiseerd worden. Al realiseren wij ons dat het één niet zonder het andere kan. Dat is de synergie die we proberen te bewerkstelligen’.

Kringlooplandbouw – natuurinclusieve landbouw

Kringlooplandbouw vormt de kern van de landbouwvisie van minister Schouten, met als doel Nederland als koploper op het gebied van kringlooplandbouw te laten fungeren. Kringlooplandbouw en Natuurinclusieve Landbouw zijn verschillende begrippen, maar kunnen heel goed samen gaan. De provincie Fryslân wil hier als regio in voorop lopen en heeft de ambitie uitgesproken om in 2025 natuurinclusief te zijn.

Downloaden

U kunt hier de poster downloaden.

 

 

Afscheid Albert Formsma

Afgelopen woensdag 2 september nam onze contactpersoon van de provinsje Fryslân, Albert Formsma (senior beleidsadviseur Landbouw), afscheid. Hij gaat met pensioen. Wij danken Albert voor de fijne en constructieve samenwerking in de afgelopen tijd. Als dank hebben we hem het 1e

exemplaar van onze poster Natuurinclusieve landbouw overhandigd. Op deze poster maken we in 1 oogopslag elementen van NIL en de toepassing daarvan voor de melkveehouders inzichtelijk. De foto’s bij de verschillende onderdelen zijn bij Friese boeren gemaakt.

We hebben de verschillende onderdelen opgedeeld in:

  1. Natuur- & Landschapsbeheer
  2. Sluiten kringlopen
  3. Functionele agrobiodiversiteit.

As. maandag krijgen de agrarische collectieven elk een aantal posters overhandigd die zij aan de boeren binnen hun collectief gaan verspreiden.

Als u ook interesse in een poster heeft kunt u een bericht sturen naar info@livinglabfryslan.frl. Wij maken binnenkort de verspreidingslocaties bekend waar u een exemplaar kunt afhalen. Wanneer wij een poster op moeten sturen dan zijn de verzendkosten voor uw eigen rekening.

Lezing Herbarium

Het Fries Landbouwmuseum en het Platform Friese Rassen en Gewassen organiseren op zondagmiddag 13 sept a.s., een lezing over het Herbarium Frisicum van Karst Meijer uit Noordwolde. Aanvang 15:00 uur.

Zijn verzameling is nu het grootste particuliere Herbarium van Europa en groeit nog steeds iedere week. Het is daarmee uitgegroeid tot een herbarium van formaat en dient als DNA archief en tijdsdocument.

Karst Meijer

Meijer begon al in 1978 met het aanleggen van een herbarium van de planten uit zijn eigen omgeving, Noordwolde, met als doel het versterken van plantenkennis. Meijer: ‘’Je kunt namelijk het gehele jaar bezig zijn met planten en natuurlijk heb je mooi vergelijkingsmateriaal waar je op terug kunt grijpen.’’
Allereerst gaat het over de herbariumbladen die Meijer heeft samengesteld over de 110 onderdelen van de Friese landbouwgewassencollectie.

Bramen
Meijer werkt ook al geruime tijd aan een handboek dat kan worden gebruikt bij excursies langs de zeventig In Fryslân voorkomende bramenvariëteiten, waaronder enkele die alleen in de provincie voorkomen. Beide projecten zullen door Meijer worden besproken en toegelicht.

Museum
Het Herbarium Frisicum heeft verder een collectie herbarium materiaal van de oude cultuurgewassen in Friesland en een natte collectie op alcohol van o.a. aardappelrassen en uien. Een schaduwcollectie daarvan zal deze middag worden gepresenteerd en aangeboden aan het Landbouwmuseum

De entree is € 7.00 dat is inclusief entree van het museum.
Bent u Vriend of heeft u een Museumkaart, dan is de entree gratis.

Klik hier voor Opgave: http://ow.ly/bJuO50BfTLo

Regionaal veevoer

Boer Johan van der Kooi uit Bornwird oogst vandaag veldbonen, een nieuw gewas. FOTO: MARCEL VAN KAMMEN

Zowel tarwe als gerst zijn prima granen om te voeren en een gewas als veldbonen is zowel energie- als eiwitrijk. Ook luzerne en voederbieten zijn gewassen die in de regio of op het eigen bedrijf geteeld kunnen worden.

Bovendien brengen veldbonen en luzerne als vlinderbloemige ook stikstof in de bodem. Door het gebruik van regionaal veevoer wordt de impact op het milieu verkleind, denk aan minder CO2-uitstoot.

Natuurinclusiviteit op en rondom het boerenerf


Een erf kan best netjes zijn, maar dat betekent niet dat er geen ruimte is voor biodiversiteit. Vooral met een gevarieerde inrichting kun je veel betekenen voor bijvoorbeeld vogels en insecten.

Opgeruimd en netjes klinkt mooi, maar een variatie aan insecten bereik je door een stabiele variatie in kleine leefgebiedjes aan te brengen. Dat is meer een eigenschap die hoort bij constant rommelig en niet zo netjes… Een aangeharkt erf is meestal eenvormig en daarom niet zo biodivers.

Zorg daarom voor meerdere bronnen (variatie) voor biodiversiteit: schraal / rijk, droog / nat, begroeid / kaal, plat / hellend, 1 laag begroeiing (kruiden)/ meer lagen (ruigte, struiken, lage bomen, klimplanten, hoge bomen), windbestuivers / bloemplanten / kruidenvariatie, dood / levend.

Daarnaast is het ook nodig dat de erven door de insectenpopulaties onderling bereikt kunnen worden via netwerken van corridors. Daarom ook variatie houden in de verbindende elementen, zoals sloten en bermen, of door variatie in naastliggend grasland en gewassen.