Collectief ELAN aan het woord: Bloemen als brug tussen boer en burger

ELAN zaait in Zuidoost

 

ELAN is het collectief in Zuidoost Friesland, gemeente Opsterland, Ooststellingwerf, Weststellingwerf en gedeeltelijk Heerenveen. Het gebied kenmerkt zich door het afwisselende landschap van bosachtig tot open weidegebieden. Het zal u dan ook niet verbazen dat alle 4 de leefgebieden van het ANLb binnen dit collectief aanwezig zijn: Open Grasland, Natte Dooradering, Droge Dooradering en Open Akker.

Zaaien in Zuidoost
Als ELAN willen we samen met onze deelnemers positief naar buiten treden. Dat de aangesloten boeren daar zelf ook actief over nadenken blijkt wel uit het feit dat er bij ANV Weststellingwerf en ANV De Alde Delte ideeën waren of zelfs al praktijkvoorbeelden van boeren die zonnebloemen langs de maïs zaaiden. In 2019 hebben we dit als ELAN opgepakt en voor al onze deelnemers aangeboden. En dit loopt nog steeds. Jaarlijks kunnen deelnemers via ELAN zonnebloempitten bestellen om zo hun maispercelen te omzomen met zonnebloemen.

Het besef van de nut en noodzaak van bloemen voor de biodiversiteit is de laatste jaren bij iedereen flink toegenomen. Ook vanuit onze deelnemers kregen wij steeds vaker de vraag, naar mogelijkheden om bloemen in te zaaien. Vanuit het huidige ANLb stelsel waren daar geen mogelijkheden voor. ANV Gagelvenne heeft zelf een lokaal project opgezet samen met de WBE en de imkervereniging om perceelsranden in te zaaien met bloemen. Als ELAN waren we op de hoogte van het succesvolle akkerranden project van Agrarische Natuur Drenthe. Met deze kennis en enthousiaste grondeigenaren zijn wij in 2020 van start gegaan met het project ‘Zaaien in Zuidoost’. Hierbij kunnen boeren, tegen een vergoeding, een stuk van hun grond (0,25 tot 0,5 ha) inzaaien met een inheems bloemenmengsel, zodat de wilde bij en allerlei andere insecten hier hun voedsel kunnen vinden. Voorwaarde is dat het in te zaaien stuk grond op een zichtlocatie ligt, wat wil zeggen dat het langs een fiets- of wandelpad ligt. Op deze manier kunnen ook andere mensen meegenieten. Met ongeveer 40 deelnemers wordt er bijna 12 ha ingezaaid.

Zakjes zaad bij boerderijwinkels
Maar we wilden het breder trekken. Iedereen kan immers een bijdrage leveren aan het verbeteren van de biodiversiteit. Dit bracht ons op het idee om voor geïnteresseerde particulieren zakjes bloemenzaad beschikbaar te stellen. Op deze manier kunnen zij een stukje van hun tuin of bijvoorbeeld de berm inzaaien om het leefgebied  van insecten te vergroten. En dat er belangstelling voor is onder particulieren blijkt wel uit het feit dat er ieder jaar méér zakjes worden verspreid. Begonnen we in 2020 met ongeveer 1000 zakjes zaad, dit jaar hebben we ruim 2500 zakjes zaad beschikbaar. Particulieren kunnen deze zakjes kosteloos ophalen bij één van de 15 boerderijwinkels in het werkgebied van ELAN.

Brede samenwerking
Met het project Zaaien in Zuidoost creëren we eigenlijk een win-win-win situatie. Het voedselaanbod voor insecten wordt aanzienlijk vergroot, alle passanten kunnen er van meegenieten én de boer ontvangt een vergoeding. Het project wordt uitgevoerd uit naam van ELAN, maar achter de schermen zijn er diverse andere partijen die ook een belangrijke rol spelen in het project. Allereerst is er een hele fijne samenwerking met de zaadleverancier Frisian Seeds. Zij leveren zowel het zaad voor de boeren als voor de particulieren. De boerderijwinkels zijn bereid om het project te promoten en de zakjes zaad voor particulieren te verspreiden. En dan zijn er nog partijen zoals de Bijenbrigade Beetsterzwaag en Stichting Bloeiend Boerenland en Museum Opsterland die het project een warm hart toedragen. Zij zijn ook actief met de promotie van het project. Samen met deze laatstgenoemde partijen zijn er zelfs 2 fietsroutes uitgezet langs de bloemenstroken. Afgelopen september hebben zij ook een schilder- en fotografeer activiteit georganiseerd bij twee bloemenranden. Op deze manier wilden zij met kunst aandacht vragen voor biodiversiteit. Een selectie van de gemaakte werken wordt van 15 september tot 6 november 2022 geëxposeerd in museum Opsterland.

Al met al vormen de bloemen dus een brug tussen boer en burger! En we hopen natuurlijk dat dit alleen nog maar versterkt wordt. Wie weet biedt het nieuwe ANLb stelsel hiervoor wel mogelijkheden.