Stand van zaken Melklab 2.0

Het project Melklab 2.0 (april ‘19 – december ‘21) heeft als doel om inzicht te krijgen in de mate waarin bepalende natuurinclusieve factoren op het melkveebedrijf (zoals het aandeel grasgevoerd, kruidenrijk rantsoen, gevoerd natuurhooi) de eigenschappen van melk beïnvloeden. Denk hierbij aan vitaminen-, mineralen- en vetzuursamenstelling en de smaak. Daarnaast wordt gekeken naar mogelijkheden in de markt om potentieel positieve eigenschappen te verwaarden.

In 2020 is vooral heel veel informatie verzameld. Zo is in elk kwartaal de melk van de 20 deelnemende melkveehouders uitgebreid onderzocht op volledige vetzuursamenstelling en mineralen. Ook zijn de vitamines in de melk eenmalig onderzocht. Van alle boeren zijn tankmelkuitslagen ten aanzien van vetten verzameld, evenals de gevoerde rantsoenen per maand. Bij de boeren is in mei op twee percelen de botanische samenstelling in het grasland opgenomen. Op het moment van deze opname is ook het betreffende melkmonster onderzocht. Ook zijn van 5 individuele bedrijven 5 kaasproducties gemaakt.

Alle verzamelde informatie is  geanalyseerd door Aeres Hogeschool. Het definitieve rapport wordt binnenkort verwacht.

Uit de eerste resultaten blijkt dat er grote verschillen zitten tussen de vetzuursamenstelling van een aantal deelnemende boeren en de Nederlandse referentiemelk (gemiddelde melk in Nederland). Een aantal boeren uit het project scoort significant hoger op een aantal vetzuurparameters, zoals CLA, en de verhouding tussen omega 3/6, waarvan uit onderzoek blijkt dat ze een positieve invloed hebben op de humane gezondheid. Bij de mineralen en vitaminen bleken geen significante verschillen tussen de onderzochte boeren en de referentiemelk te zijn gemeten.

Er wordt nu verder onderzocht waar deze aanzienlijk gunstiger vetzuursamenstelling vandaan komt en hoe boeren hierop kunnen sturen. Hiervoor worden interviews gehouden met diverse experts op het gebied van melksamenstelling, veevoer en graslandmanagement. Aan de hand daarvan wordt een melkkompas ontwikkeld. Een ‘Melkkompas’ is een hulpmiddel, dat melkveehouders kan helpen bij het sturen in bedrijfsfactoren en die aansluit op de wensen van zuivelverwerkers. De tool moet inzicht geven in de bedrijfsfactoren die invloed hebben op melkeigenschappen en smaak, op welke manier ze invloed hebben, hoe gestuurd kan worden en inzicht geven in de wensen van zuivelverwerkers. Een praktische tool, die melkkwaliteit een bespreekbaar item maakt aan de keukentafel, tussen melkveehouder en zuivelonderneming

Ook wordt onderzocht of het mogelijk is om de vetzuursamenstelling standaard vaker te onderzoeken, zodat melkveehouders sneller middels hun management kunnen bijsturen. Door sneller op vetzuursamenstelling in melk te kunnen bijsturen, is het ook beter mogelijk om melk met gunstiger vetzuursamenstelling ook als zodanig te vermarkten.