Natuurinclusieve landbouw; wie, wat en waar in Fryslân?

Fryslân bruist van de experimentele projecten in het kader van natuurinclusieve landbouw. Maar weten de verschillende initiatieven dat wel van elkaar? De provinsje Fryslân en Living Lab willen de kennis van deze projecten ontsluiten en verbinden. Daarvoor maakten we een inventarisatie die nu voor iedereen beschikbaar is.

Klik hier voor de actuele projectenlijst.

Doel
Doel van de lijst is om overzicht te creëren in de verscheidenheid aan experimenten, onderzoeken en projecten en de opgedane kennis hierin, zodat men in het veld van elkaar weet wie waar mee bezig is. Men vindt elkaar zo beter om samen te werken en we kunnen daarmee meer aanvullend op elkaar werken door ervaringen uit te wisselen. Het overzicht helpt ook om de vertaling van de opgedane kennis naar de praktijk sneller te laten verlopen.

Thema’s
Met hulp van allerlei initiatiefnemers is in beeld gebracht waar met welke thema’s wordt geëxperimenteerd. De projecten op de lijst hebben te maken met onder meer bodemverbetering, beweiding, weidevogels, milieuvriendelijke stallenbouw, waterkwaliteit, verzilting, restproducten (kringlooplandbouw) en kennis en onderwijs.

Voor vragen en/of opmerkingen kunt u mailen naar: info@livinglabfryslan.frl

Rol van Living Lab Fryslân

Het Living Lab heeft een ondersteunende en begeleidende rol bij het in de praktijk brengen van projecten op het gebied van natuurinclusieve landbouw. Hierbij kan gedacht worden aan:

  • Vernieuwing in de ketens: van boer, verwerker, retail tot consument.
  • Vernieuwing op gebiedsniveau: bijv. water opgaves, klimaat/CO2 opgaves.
  • Vernieuwing gericht op bedrijfsrendement: bijv. kostprijsverbetering via andere financieringsconstructies (zoals groenfinanciering), juridische vereenvoudiging, technologische innovatie.
  • Vernieuwing gericht op kwaliteitsverbetering: bijv. effectievere beheermaatregelen, samenwerking, technologische innovaties.

Methode

Het Living Lab begeleidt projecten van idee tot realisatie. Ideeën voor projecten kunnen worden aangedragen bij de projectleider van Living Lab. Mocht het idee aansluiten bij de doelen van Living Lab dan word het uitgewerkt via een aantal fases, van idee naar concept, naar plan van aanpak en uitvoering van het project.

De volgende projecten waar LLF bij betrokken is worden momenteel uitgevoerd:

Naam ProjectDoel / OmschrijvingTrekkers
Vogels en Voorspoedhet ontwikkelen en uittesten van enkele inpasbare weidemaatregelen die effectief zijn voor de bescherming van weidevogels in Fryslân.Louis Boulk Instituut
Slim LandgebruikKoolstofvastlegging in de melkveehouderij. Monitoren maatregelen over 5 jaarLouis Boulk Instituut, CLM, Alterra
Natuurlijk melken 2050Natuurinclusief boeren naar de toekomst (2050) via  economisch perspectief in (zuivel)marktStichting Natuurlijk melken (HVHL, WUR, Noorderlandmelk, LL)
Verdienmodellen NIL op gebiedsniveau Met 3 collectieven op zoek naar verdienmodellen; mix van kostprijsverlaging en opbrengstverhoging, certificering, gebiedsopgavesKBF(3 regio’s) (NFW, it Lege Midden, ELAN), FMF (Provincie, TBO’s, LEI, WUR ea)
Molke fan de takomstOnderzoek naar een volledig zelfvoorzienend melkveebedrijf, welke model kan staan voor de gehele grondge-bonden melkveehouderij in Noord NL. De kern van het nieuwe businessmodel zal meerwaardecreatie en low input zijn.De Skâns, LL, HVHL, E.M. Agriton BV
Melklab 2.0Qlip gaat de melk van twintig melkveehouders uit Noord-Nederland met veel gras en kruiden in het rantsoen de komende twee jaar intensief onderzoeken op samenstelling, smaak en eigenschappen. Living Lab is met name in het beginstadium bij dit project betrokken geweest en zal nog een aantal bijeenkomsten organiseren in het kader van dit project.Initiatiefnemers van het project zijn de stichting Natuurlijk Melken 2050 en de zuivelverwerkers De Fryske, NoorderlandMelk en CZ Rouveen. De uitvoerende partners zijn Qlip en Aeres groep
Pilot consulent natuurinclusieve landbouwLiving Lab Fryslân voert van maart-december 2020 een pilotproject uit om met het aanstellen van een consulent (groepen) boeren actief te begeleiden om de transitie naar natuurinclusieve landbouw praktisch handen en voeten te geven. De focus ligt op de concrete vertaalslag naar het boerenerf.Living Lab Fryslân
Studiegroepen natuurinclusieve landbouwDe afgelopen 3 jaar heeft Living Lab masterclasses over natuurinclusieve landbouw georganiseerd voor grote groepen boeren. Vanuit een deel van de boeren was er een sterke behoefte aan een vervolgtraject om meer te leren over natuurinclusieve landbouw. LLF faciliteert momenteel twee groepen. Living Lab Fryslân
Natuurinclusieve stallenbouwDe stal is een cruciale factor in een natuurinclusief bedrijfssysteem. Om op een andere manier met de bodem en de bedrijfsvoering om te gaan, waarbij meer rekening houden met de natuur en natuurlijke processen centraal staan, ontkom je niet aan het kijken naar de kwaliteit van de mest. Het scheiden van mest en urine aan de basis is hierin een belangrijk aspect. Daarvoor is een onderzoekprogramma beschreven door Living Lab Fryslân (LLF), Wageningen Universiteit en Research (WUR) en Agro-agenda Noord Nederland. Het onderzoekprogramma gaat over de monitoring naar een natuurinclusieve bedrijfsvoering waar de stal onderdeel van is.

Een groep van 12 boeren wordt daarnaast begeleid in het komen tot het ontwerp van een natuurinclusieve stal op hun bedrijf. Dit gebeurt middels het organiseren van kennissessies en het begeleiden van het traject.

Living Lab Fryslân, WUR en Agro-agenda Noord Nederland