Deelname aan studiegroepen over natuurinclusieve landbouw

Living Lab Fryslân en de agrarische collectieven in Fryslân zijn van plan om dit najaar gezamenlijk 5 studiegroepen op te zetten vanuit de Landbouwadviespool (LAP) Fryslân. Wil je van collega-agrariërs en experts leren over onderwerpen als kruidenrijk grasland, bodembeheer, optimaliseren van de bedrijfskringloop of de economische aspecten van natuurinclusieve landbouw (NIL), meld je dan aan.

Deelname

Deelname is gratis, vanwege een bijdrage uit de SABE-regeling. Je kunt je individueel aanmelden of als groep. Je mag ook zelf een onderwerp aandragen. De bijeenkomsten hebben een praktische insteek.

Opbouw studiegroepen

  • Een studiegroeptraject bestaat uit 4 bijeenkomsten en een excursie.
  • Er zijn 5-10 deelnemers.
  • Samen met de deelnemers wordt het programma opgesteld.
  • De begeleider is een ervaren studiegroepbegeleider of een coördinator vanuit het collectief.
  • Er is ruimte voor het inschakelen van inhoudelijke experts.
  • Ieder bedrijf is anders, er is ruimte om in te haken op ieders persoonlijke situatie.
  • Studiegroepen kunnen starten vanaf het najaar 2022.

Interactie tussen studiegroepen

  • Elk jaar is er een symposium met de terugkoppeling uit de 5 lopende studiegroepen, relevante workshops en presentaties.
  • Er worden twee korte webinars georganiseerd over inhoudelijke relevante onderwerpen.

Onderwerpen

De onderwerpen die centraal staan in de studiegroep worden bepaald op basis van de behoefte van de deelnemers, maar je kunt denken aan:

  • Natuurinclusieve landbouw (maatregelen en inpassing in bedrijf)
  • Agrarisch natuur- en landschapsbeheer (maatregelen, beheer en inpassing in bedrijf)
  • Optimaliseren bedrijfskringloop
  • Kruidenrijk grasland (inpassing en beheer)
  • Eiwitgewassen
  • Bodem
  • Bedrijfseconomische aspecten van ANLb en natuurinclusieve landbouw
  • Samenwerking melkveehouderij en akkerbouw
  • Biodiversiteit rondom het boerenerf

 De Landbouwadviespool (LAP)
De pool is opgezet door Living Lab Fryslân en heeft een nauwe band met de agrarische collectieven. Er zijn inmiddels zo’n 30 onafhankelijke adviseurs aangesloten, elk expert op zijn/haar eigen gebied en er zijn 40 cases afgerond. De LAP is hét platform en instrument voor kennisdeling over Natuurinclusieve landbouw binnen Fryslân, zowel voor individuele vragen als leren in groepen. Meer info: www.lap.frl

Aanmelden

Heb je belangstelling voor één van onze studiegroepen? Meld je alvast aan via deze link
In samenspraak met de agrarische collectieven worden de studiegroepen opgezet en de onderwerpen bekend gemaakt. Er is plek voor 5 groepen.

Mening van Friese boeren over natuurinclusieve landbouw

Begin dit jaar is door de provinsje Fryslân i.s.m. de WUR en ons een enquête over natuurinclusieve kringlooplandbouw opgesteld en verspreid onder Friese boeren.

Samenvatting:

De enquête is door 383 boeren volledig ingevuld. 77% daarvan is melkveehouder, 7% akkerbouwer, 0,3% glastuinbouwer, 4,9% gemengd bedrijf, 1% intensieve veehouderij en 9,7% vormde een gemende groep van geiten-, vleeskoeien-, schapen-, paardenhouderij- en loonbedrijven. 91% heeft een reguliere boerenonderneming en de overige ondernemers richten zich op biologisch (-dynamisch) boeren.

De resultaten dragen direct bij aan de gezamenlijke aanpak van een aantal actiepunten uit de Friese Landbouwagenda die de provincie de komende jaren samen met boeren wil oppakken.

Het blijkt uit de resultaten dat:

De meeste boeren er heil in zien om meer te gaan doen aan duurzaam bodembeheer (39%). Weide- en akkervogelbeheer (35%) is populair en 44% wil nog meer aandacht aan dierenwelzijn besteden. De omslag naar een volledige biologische of biodynamische vorm van landbouw is voor maar liefst zo’n 80-90% een brug te ver.

Verder geeft meer dan de helft van de boeren aan dat de wensen uit de markt en van overheden te vaag zijn.

Klik hier om de volledige samenvatting te lezen.

Transitiefonds

Een onderdeel van de Landbouwagenda is een transitiefonds voor de omschakeling naar natuurinclusieve kringlooplandbouw. We zijn daarom benieuwd naar waar boeren op dit moment staan met hun bedrijf, waarmee zij aan de slag willen en tegen welke belemmeringen zij aanlopen.

In gesprek

  • 62 Boeren hebben aangegeven gebruik te willen maken van een adviseur van de Landbouw Adviespool.
  • 135 Boeren zijn bereid om met een gedeputeerde, statenlid of ambtenaar van de provincie in gesprek te gaan. De provincie
    nodigt deze mensen hiervoor uit.

Inmiddels is een paar keer een groep boeren bij de provinsje op bezoek geweest en in gesprek gegaan met ambtenaren. Voor beide kanten leverde dit meerwaarde op in de vorm van begrip voor elkaar en goed om een gezicht bij de verhalen te hebben. Bij de uitrol van de Landbouwagenda wordt rekening gehouden met de inzichten die de enquête en de gesprekken hebben opgeleverd.

Overige inzichten, opvallende zaken

  • Een aantal boeren geeft aan dat natuurinclusieve landbouw nog steeds een holle frase is. Wat wordt er precies mee bedoeld?
  • Het sentiment is nogal wrang, de verhouding tussen overheid – boer is momenteel niet op z’n sterkst.
  • Wet- en regelgeving strookt niet altijd met natuurinclusieve landbouw, dit wekt frustratie op.
  • Kringlooplandbouw is een farce. Het moet een kringloopgemeenschap worden. De burger/consument is het grote gat in de kringloop; er worden allerlei eisen gesteld aan de boer, maar uiteindelijk koopt men toch dát, net iets duurdere, product niet.
  • Het merendeel van de boeren wil wel en ook nog wel meer natuurinclusief worden, maar er staat nog niet voldoende rendement tegenover.
  • Boeren geven aan dat overheden zelf het goede voorbeeld moeten tonen en de eigen zaken op orde moeten hebben. Denk aan bestrijding van de Berenklauw, Jacobskruiskruid, distels, etc. Incl. goed bermonderhoud en maaien.
  • Waar de meeste boeren mee aan de slag willen is: Duurzaam bodembeheer, energie-opwekking, werken met andere machinerie, weidegang en kunstmestreductie.
  • De intentie van de enquête is goed, het is positief dat de ambtenaren met boeren in gesprek gaan en dat niet alleen besluiten en regels uitgedacht en genomen worden vanachter een bureau.
  • Boer boer laten zijn en niet de ambtenaren de regie geven. Dus boeren ruimte geven om zelf te schakelen en niet alles dichttimmeren met regels.
  • Er zijn genoeg ideeën, initiatieven en bijeenkomsten. Daaraan ligt het niet dat de transitie niet sneller dan snel gaat.
  • Denk niet te makkelijk over de transitie naar natuurinclusief; een goed verdienmodel maken met deze vorm van landbouw vraagt veel creativiteit, ambtenaren moeten daar niet te makkelijk over denken.
  • Werk meer vanuit een integrale visie. Niet alleen de boeren indelen met termen, maar bijv. met sterren en dan ook de hele sector eromheen indelen met sterren.
  • Er is grote behoefte aan een duidelijk en stabiel beleid voor op de langere termijn.
  • Plannen moeten gestaafd worden aan de realiteit en niet alleen vanachter een bureau uitgedacht, zonder in gesprek te gaan met boeren.
  • Flexibeler met elkaar omgaan en geen extra controle; niet vanuit wantrouwen met elkaar omgaan.
  • Natuurclubs krijgen voor miljoenen aan subsidies en donaties en daar zie je in de praktijk weinig van terug. Boeren doen veel meer aan landschapsbeheer, maar krijgen daar nauwelijks tot niet voor betaald. Dit is niet eerlijk en klopt niet.
  • Een transitie slaagt niet in een paar jaar, ga uit van langere periodes, minimaal 8 jaar.
  • De omslag moet financieel uit kunnen en liever natuurlijk financiële meerwaarde opleveren.
  • Werken MET boeren. Niet ZONDER boeren. Boeren een vergoeding geven voor beheer van land(schap). Richten op gezinsbedrijf niet op industrieel bedrijf. Dus bijv. een maximale vergoeding per bedrijf en geen hectare vergoeding.
  • Boeren hebben hun tijd wel nodig om voor de dieren te zorgen en AL het papierwerk bij te houden. Laat de provinsje daar wat aan doen; maak het boeren makkelijker om ergens aan mee te doen.

Wat gaat Living Lab Fryslân doen?

  • De boeren die advies willen van een adviseur van de LAP zijn al door ons benaderd om een adviestraject op maat in te gaan.
  • Samen met Wij.Land hebben wij de resultaten uit het onderzoek ‘Onder de streep’ eind vorig jaar gepresenteerd. We gaan aan de slag met een vervolg, zodat er meer duidelijkheid voor boeren ontstaat over een verdienmodel bij natuurinclusieve kringlooplandbouw.
  • Boeren blijven betrekken bij onze werkzaamheden; wij willen werken met de boeren, samen optrekken.

Stagiair Jaap Zuidersma stelt zich voor

Ik ben Jaap Zuidersma, ik loop sinds 27 april via Caparis stage bij Living Lab. Ik heb gewerkt bij Caparis als systeembeheerder, maar wil graag de switch maken naar Ecologie, waar altijd mijn hart heeft gelegen. Daarom ben ik blij dat ik bij Living Lab, waar ik met plezier samen werk met het team, de kans heb gekregen om dit te realiseren.

Ik doe momenteel onderzoek naar het ecologisch slootschonen dat Living Lab graag beter onder de aandacht wil brengen bij een breder publiek met name boeren en verpachters. Het houdt in dat ik op pad ben geweest langs sloten om te inventariseren welke dieren en planten zich in en om de sloot bevinden en wat de waterkwaliteit is (chemische samenstelling van het water). Telkens bij elke boer een ecologisch beheerde sloot en een niet ecologisch beheerde sloot. De uitkomsten moeten laten zien dat er in ecologisch beheerde sloten meer dieren en planten leven voorkomt. Bovendien is dit onderzoek een nul-meting om over een aantal jaren te kijken of de kwaliteit van de sloten ook is toegenomen. Het onderzoek vindt plaats in samenwerking met en voor It Lege Midden een gebiedscoöperatie die de sloten in beheer heeft.

Ik mag dit onderzoek bij Living Lab geheel zelfstandig uitvoeren vanaf de voorbereidingen tot en met het maken van een database, het schrijven van een rapport en het geven van een eindpresentatie. Dit vind ik echt een buitenkans om te kunnen laten zien dat ik dit kan.

Tot nu toe zijn er al een aantal goede resultaten behaald, waarvan ik al een rapport heb gemaakt en een presentatie heb gehouden voor boeren en verpachters. Op 6 juli presenteer ik mijn onderzoeksresultaten aan het team van Living Lab en de agrarische collectieven. De betrokken boeren krijgen de resultaten via de mail en later dit jaar volgt nog een gesprek met hen. Ook is er een korte reportage gemaakt door Omrop Fryslan om een nog breder publiek te bereiken.

Collectief ELAN aan het woord: Bloemen als brug tussen boer en burger

ELAN zaait in Zuidoost

 

ELAN is het collectief in Zuidoost Friesland, gemeente Opsterland, Ooststellingwerf, Weststellingwerf en gedeeltelijk Heerenveen. Het gebied kenmerkt zich door het afwisselende landschap van bosachtig tot open weidegebieden. Het zal u dan ook niet verbazen dat alle 4 de leefgebieden van het ANLb binnen dit collectief aanwezig zijn: Open Grasland, Natte Dooradering, Droge Dooradering en Open Akker.

Zaaien in Zuidoost
Als ELAN willen we samen met onze deelnemers positief naar buiten treden. Dat de aangesloten boeren daar zelf ook actief over nadenken blijkt wel uit het feit dat er bij ANV Weststellingwerf en ANV De Alde Delte ideeën waren of zelfs al praktijkvoorbeelden van boeren die zonnebloemen langs de maïs zaaiden. In 2019 hebben we dit als ELAN opgepakt en voor al onze deelnemers aangeboden. En dit loopt nog steeds. Jaarlijks kunnen deelnemers via ELAN zonnebloempitten bestellen om zo hun maispercelen te omzomen met zonnebloemen.

Het besef van de nut en noodzaak van bloemen voor de biodiversiteit is de laatste jaren bij iedereen flink toegenomen. Ook vanuit onze deelnemers kregen wij steeds vaker de vraag, naar mogelijkheden om bloemen in te zaaien. Vanuit het huidige ANLb stelsel waren daar geen mogelijkheden voor. ANV Gagelvenne heeft zelf een lokaal project opgezet samen met de WBE en de imkervereniging om perceelsranden in te zaaien met bloemen. Als ELAN waren we op de hoogte van het succesvolle akkerranden project van Agrarische Natuur Drenthe. Met deze kennis en enthousiaste grondeigenaren zijn wij in 2020 van start gegaan met het project ‘Zaaien in Zuidoost’. Hierbij kunnen boeren, tegen een vergoeding, een stuk van hun grond (0,25 tot 0,5 ha) inzaaien met een inheems bloemenmengsel, zodat de wilde bij en allerlei andere insecten hier hun voedsel kunnen vinden. Voorwaarde is dat het in te zaaien stuk grond op een zichtlocatie ligt, wat wil zeggen dat het langs een fiets- of wandelpad ligt. Op deze manier kunnen ook andere mensen meegenieten. Met ongeveer 40 deelnemers wordt er bijna 12 ha ingezaaid.

Zakjes zaad bij boerderijwinkels
Maar we wilden het breder trekken. Iedereen kan immers een bijdrage leveren aan het verbeteren van de biodiversiteit. Dit bracht ons op het idee om voor geïnteresseerde particulieren zakjes bloemenzaad beschikbaar te stellen. Op deze manier kunnen zij een stukje van hun tuin of bijvoorbeeld de berm inzaaien om het leefgebied  van insecten te vergroten. En dat er belangstelling voor is onder particulieren blijkt wel uit het feit dat er ieder jaar méér zakjes worden verspreid. Begonnen we in 2020 met ongeveer 1000 zakjes zaad, dit jaar hebben we ruim 2500 zakjes zaad beschikbaar. Particulieren kunnen deze zakjes kosteloos ophalen bij één van de 15 boerderijwinkels in het werkgebied van ELAN.

Brede samenwerking
Met het project Zaaien in Zuidoost creëren we eigenlijk een win-win-win situatie. Het voedselaanbod voor insecten wordt aanzienlijk vergroot, alle passanten kunnen er van meegenieten én de boer ontvangt een vergoeding. Het project wordt uitgevoerd uit naam van ELAN, maar achter de schermen zijn er diverse andere partijen die ook een belangrijke rol spelen in het project. Allereerst is er een hele fijne samenwerking met de zaadleverancier Frisian Seeds. Zij leveren zowel het zaad voor de boeren als voor de particulieren. De boerderijwinkels zijn bereid om het project te promoten en de zakjes zaad voor particulieren te verspreiden. En dan zijn er nog partijen zoals de Bijenbrigade Beetsterzwaag en Stichting Bloeiend Boerenland en Museum Opsterland die het project een warm hart toedragen. Zij zijn ook actief met de promotie van het project. Samen met deze laatstgenoemde partijen zijn er zelfs 2 fietsroutes uitgezet langs de bloemenstroken. Afgelopen september hebben zij ook een schilder- en fotografeer activiteit georganiseerd bij twee bloemenranden. Op deze manier wilden zij met kunst aandacht vragen voor biodiversiteit. Een selectie van de gemaakte werken wordt van 15 september tot 6 november 2022 geëxposeerd in museum Opsterland.

Al met al vormen de bloemen dus een brug tussen boer en burger! En we hopen natuurlijk dat dit alleen nog maar versterkt wordt. Wie weet biedt het nieuwe ANLb stelsel hiervoor wel mogelijkheden.

 

 

Uitstel Informatiebijeenkomsten over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) naar 12 en 14 juli

De bijeenkomsten over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid en het Nationaal Strategisch Plan (GLB-NSP), die door de provincie Fryslân georganiseerd waren voor 13 en 15 juni, worden uitgesteld naar 12 en 14 juli. Dit houdt verband met de grote onzekerheden die leven over de inhoud van de brieven van de ministers Van der Wal (Nationaal Programma Landelijk Gebied inclusief stikstofaanpak) en Staghouwer (landbouwperspectief) van 10 juni jl.

Op dit moment heeft de Provincie nog geen kennis genomen van de brieven en kunnen zij op korte termijn nog onvoldoende inhoudelijk op de inhoud daarvan reageren. Ondanks dat de inhoud van de brieven geen onderdeel van deze bijeenkomsten is, verwacht de Provincie dat deze de toon en het gesprek over het GLB zal domineren. Het GLB verdient ruimschoots aandacht, wat de reden is om deze bijeenkomsten een maand uit te stellen.

Binnenkort volgt informatie over de nieuwe aanmeldprocedure voor de bijeenkomsten op 12 en 14 juli.

Landbouw Adviespool 1 jaar actief; al 40 boeren verder geholpen

Donderdag 9 juni vierde de organisatie samen met de adviseurspool een feestje in Wommels, op het bedrijf van ‘skriezeboer’ Murk Nijdam. Het eerste jaar van de Landbouw Adviespool (LAP) is nl. bijna voorbij en al 40 boeren zijn afgelopen jaar geholpen met de concretisering van natuurinclusieve landbouw op hun eigen bedrijf. De pool bestaat inmiddels uit 30 onafhankelijke adviseurs. Zij helpen Friese boeren op hun erf met onafhankelijk advies bij de verduurzaming van hun  bedrijfsvoering. De mensen achter Living Lab Fryslân faciliteren de pool.

Projectcoördinator, Martine Hijlkema, van de LAP vertelt:Er komen bij ons diverse vragen van boeren binnen over tal van onderwerpen aangaande NIL. We merken dat boeren echt wel de weg naar meer natuurinclusiviteit willen inzetten, maar gericht, praktisch advies nodig hebben op hun specifieke situatie. De vragen die we binnen krijgen, zijn erg divers van aard, maar het merendeel gaat over de bodem. De boeren zijn gedreven om bijvoorbeeld meer klavers te ontwikkelen of willen meer kruidenrijk grasland om zo een rantsoen te creëren met minder kunstmestgift. Ook biodiversiteit rondom het boerenerf is actueel. Zo is er al een aantal erfbeplantingplannen gemaakt, voor het bevorderen van de biodiversiteit en insecten rondom de boerderij en gebouwen.

LAP-adviseur Christiaan Bondt vertelt: ’Voor een hele grote groep boeren lijkt natuurinclusieve landbouw alsof het heel iets engs is, waar ze eigenlijk niet aan willen beginnen. Met de LAP kunnen we simpel, kort en bondig en met kleine stapjes toch die kant op kunnen komen.
We proberen het behapbaar te maken voor boeren’.

Lees het hele persbericht hier.

Van de Weidevogelman: Maaien? Hangt van de vogels af, niet van de kalender

We begonnen een praatje bij de weg en even later liepen we al door zijn percelen naar achteren. Aan het eind van de kavel duikt anderhalve hectare wuivend gras op, zijn weidevogelproject. Dicht tegen een natuurgebiedje aan, zodat het elkaar versterkt. Twee greppels houden eenvijfde van het stuk plasdras. In de natte stukken groeit het gras langzamer en heeft een opener stand.
Het liefst zou hij 15 juni maaien, dan is het klaar voor de geplande vakantie.
Een tureluur cirkelt met veel lawaai om ons heen. Jaarlijks broeden een tiental vogelpaartjes op dit land, waar eerder geen vogel meer kwam. De boer kijkt peinzend de tureluur achterna. “Nou, als die er over een week nog zijn, kan ik dus niet maaien’. Ik doe even of ik het niet verstond. ‘Ja, waar doe ik het anders allemaal voor hè’, zegt hij stellig.

‘Kijk, en zo simpel is het gewoon’

Die percelen waar je het gras tegen je boerengevoel in zo lang laat staan, die heb je om vogels en kuikens rust en voedsel te geven. Dan is het niet logisch om de kalender te laten regeren en na 1 juni of 15 juni of 1 juli alles ineens kort te maaien. Laat het van de vogels afhangen of het kàn en begin daar een paar dagen tevoren naar te kijken. Maak er teamwerk van met vrijwilligers, buren en weidevogelcoördinatoren. Zijn er kuikens dan geef je ze nog wat meer tijd en stelt het maaien uit. Wellicht is verjagen met vlaggenstokken een optie, als er alternatieven zijn waar de kuikens naartoe kunnen.
Uit de polders hoor ik blije geluiden dat er veel vogels zijn en dat het broeden goed verliep met weinig predatie. Dan zijn er nu veel grote kuikens van eerste helft mei en minder jonge kuikens van latere legsels. Daar leid ik uit af dat maaien op heel veel plekken prima zou kunnen en dat lang niet overal uitstel nodig zal zijn.
Het blijft maatwerk om te maaien met weidevogelverstand: eerst goede informatie, dan beslissen, dan doen. En als het zover is: maai dan eerst hier en daar een strook en kijk wat er gebeurt, maai vervolgens van binnen naar buiten en gebruik wildredders, maai met aangepaste snelheid, zet iemand op de uitkijk. Want ja, die kuikens hè, daar doen we het allemaal voor!

Met gevleugelde groet,

Tips:

  • Ook als de kuikens vliegvlug zijn, blijft een plasdras nog van belang voor volwassen vogels en kuikens. Ze foerageren en rusten daar graag. Kijk dus of het wat langer nat kan blijven of laat het heel geleidelijk opdrogen.
  • Maai met liefde en aandacht voor kuikens: gebruik een wildredder, rij langzaam en waar vogels opvliegen, kijk of er kuikens zijn.

Voorbereiding bijeenkomst Landbouw Adviespool 1 jaar!

We zijn druk bezig met de voorbereiding van vanmiddag, dan is er nl. een excursie voor de 30 adviseurs van de Landbouw Adviespool.
De LAP is 1 jaar actief en inmiddels hebben we al 40 cases in behandeling en/of afgerond. Dat mag gevierd worden! 🎊😊
Vanmiddag gaan we met elkaar op excursie naar Gruttoland van boer Murk Nijdam in Wommels. 
Kijk voor meer informatie zelf gerust eens rond op de site van de Landbouw Adviespool https://www.lap.frl . Je vindt daar ook de kennisdocumenten die zijn gemaakt op basis van de afgeronde cases.
Tenslotte: Heb je als boer zelf een bedrijfsspecifieke vraag? Er staan 30 onafhankelijke adviseurs voor je klaar, tot € 1500 is het advies gratis.

Veldbijeenkomst Natuurinclusieve verpacht op 1 juni

De titel van de bijeenkomst was: ‘Wat is natuurinclusieve landbouw? En hoe kun je dit in pachtconstructies opnemen?’

Het thema is benaderd vanuit het eerdere overzicht (poster) met maatregelen dat door ons is gemaakt in 2020. De poster heet ‘Rûchte is it nije moai’. Klik hier voor meer informatie over de poster en de downloadable versie.

De poster is destijds ontwikkeld op basis van onze ervaring en geluiden van externen dat het containerbegrip NIL nog niet voor iedereen duidelijk is en tot miscommunicatie leidt. De uiting biedt duidelijkheid en handvatten, hier kunnen verpachters hun voordeel mee doen.

Daarnaast kunnen boeren een online test doen om te checken hoe natuurinclusief men al is: Online test: Hoe natuurinclusief ben ik als boer?

Presentaties

Werden gehouden door:

  • Carla Boonstra – Verantwoordelijk voor communicatiestrategie en marketing bij Living Lab Fryslân. Carla heeft verteld over de organisatie, hoe LLF werkt, op basis waarvan we de thema’s uitkiezen, de ambitie en heeft uitleg gegeven over natuurinclusieve landbouw adhv de poster Rûchte is it nije moai. 
  • Jan Teade Kooistra – melkveehouder in Eagum en vandaag onze gastheer.
    Jan Teade vertelde over zijn rol als pachter nu hij aangehaakt is bij de casus van de kerken Eagum, Friens en Reduzum, hoe hij de praktische uitvoer oppakt en wat maakt dat hij enthousiast is over deze constructie.
  • Durk van Gorkum – kerkrentmeester van kerken Friens, Eagum en Reduzum.
    Durk heeft verteld over de huidige stavaza van de casus, de weg ernaartoe, waarom de kerk deze rol oppakt en hoe wordt samengewerkt met tal van andere partijen om de casus tot een succes te maken.
  • Gert Diever –projectleider bij agrarisch collectief It lege Midden.
    Gert vertelde over de rol van It lege Midden m.b.t. deze casus en heeft in grote lijnen verteld over de laatste stavaza van het nieuwe GLB.
  • Trienke Elshof – voorzitter LTO, regio Noord Nederland.
    Trienke vertelde over het perspectief vanuit LTO t.a.v. verpacht.

Het veld in

Na de achtergrond van dit thema en de toelichting vanuit bovengenoemde sprekers gingen we het veld in. De groep werd in 2 delen opgesplitst, halverwege de avond wisselden de groepen van excursiebegeleider. De excursies gingen over:

  • Vegetatie bovengronds + aantrekkingskracht op insecten en weidevogels + praktisch beheer
    Door: Ernst Oosterveld en Jan Teade Kooistra. 
  • Ecologisch slootschonen en 1e resultaten monitoring worden gedeeld + bermenbeheer.
    Door: Marianne Thannhauser (Wetterskip Fryslân) en Jaap Zuidema.
    Klik hier voor meer info over dit thema.

Persaandacht

  • Casper Slotboom, redacteur bij Omrop Fryslân, was aanwezig en nam een interview af met pachter Jan Teade Kooistra en Marianne Thannhauser van Wetterskip Fryslân. Klik hier om te lezen en te luisteren.

Collega Marijke zorgde naderhand voor een hapje en een drankje in het veld.

En nu verder

Naderhand zijn er verscheidene andere initiatieven in Friesland geweest die ons vragen hebben gesteld, die we de benodigde informatie hebben gestuurd om verdere stappen te zetten en partijen die we met elkaar in contact hebben gebracht. Verder zijn er initiatieven in andere delen van Nederland die ons hebben benaderd om te leren van deze aanpak.

In het najaar volgt nog 1 bijeenkomst rondom Natuurinclusieve (ver)pacht, waarin we met een tool willen komen waarmee men praktisch zelf aan de slag kan gaan om een pachtconstructie om te bouwen tot een meer natuurinclusievere variant.

Deelnemers gezocht voor herstel agrarisch cultuurlandschap Fryslân

Oude agrarische cultuurlandschappen vertellen de geschiedenis van een streek. Daarnaast zijn ze belangrijk voor de biodiversiteit en natuurvriendelijke oplossingen zoals waterberging en CO2-opslag. Hierdoor kunnen ze een bijdrage leveren aan een duurzame agrarische bedrijfsvoering. Om die reden werkt Landschapsbeheer Friesland samen met de agrarische collectieven aan het herstel van deze cultuurlandschappen.

Er zijn 12 maatregelen ontwikkeld die op verschillende cultuurlandschappen van toepassing zijn. Geïnteresseerden die mee willen doen, kunnen zich in ieder geval tot en met augustus 2023 bij één van de Friese agrarische collectieven of Landschapsbeheer Friesland aanmelden. Hiervoor hoeven ze geen lid van het collectief te zijn. Voor meer informatie, de randvoorwaarden, selectiecriteria en aanmelding kunnen zij terecht op www.landschapsbeheerfriesland.nl/HAC-F.

Historische cultuurlandschappen

In een cultuurlandschap, een door mensen aangelegd landschap, is er altijd een relatie geweest tussen de bodem, de waterstand en het type landschapselement. Bij de herstel- of aanlegwerkzaamheden wordt rekening gehouden met deze samenhang. Om die reden zijn de maatregelen gebonden aan een aantal (geografische) selectiecriteria.

Maatregelen

Deelnemers kunnen nog meedoen aan het herstel van onder andere akkerelementen in de Noordelijke kleischil of in Zuidoost Friesland. Ook kan men zich nog aanmelden voor de volgende maatregelen: de aanleg van duikers, aanleg of herstel van drenkpoelen, herstellen van opvaarten naar historische boerenerven, herstel van sloten of greppels (rond kruinige percelen en terpen) en herstel van historische dijkbiotopen. Daarnaast kan in het gebied van de agrarische natuurcoöperatie Westergo aan het herstel van elzensingels op kleigronden worden gewerkt. En in de werkgebieden van Westergo en collectief Súdwestkust is nog ruimte voor het herstel van begreppeling of bolle graslandakkers.

Financiering

Project Herstel Agrarisch Cultuurlandschap – Fryslân wordt gefinancierd uit het Programma voor Plattelandsontwikkeling (POP3) en ELFPO  (Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling) en de Provincie Fryslân. POP3 is een Europees subsidieprogramma voor het ontwikkelen, verduurzamen en innoveren van de agrarische sector in Nederland. In totaal is 1,66 miljoen euro beschikbaar voor de uitvoering van de maatregelen.